آنكه برسد به حدّ جفا به مخالفت عزيمت و ترك عمل به حكم شرعى . پس به درستى كه او معارضه است از براى حكم خداى تعالى . و « جفا » ترك مأمور به است و او معصيت است . پس به درستى كه اهل سلوك ارباب عزائم‌اند ، و اگر نزول كنند به سوى رخصت مىباشد جفا از ايشان ، و ذنب حال ايشان و معصيت از براى ايشان . به درستى كه اين تفريط است از ايشان و تفريط در حقّ ايشان جفا است . آيا نمىبينى تو به سوى قول رسول خدا عليه السّلام از خداى تعالى كه : « من أحدث و لم يتوضّأ فقد جفاني و من توضّأ و لم يصلّ ركعتين فقد جفاني » « 1 » و شكّى نيست آنكه اين نيست معصيت و جفا در حقّ عوام . پس او جفاست از براى مريدين ارباب عزائم . « و لا يتعرّضا لتشديد غال » يعنى : « 2 » و تجاوز نكند در تعظيم امر و نهى از حدّ ايشان به تشديد بر نفس خود و غلوّ در امتثال به افراط در او . پس به درستى كه او تعرّض است از براى حكم به ترك محافظت بر حدّش ، و اعتداست از او به تكليف بر نفس به چيزى كه طاقت ندارد او را ، بتحقيق كه فرمود خداى تعالى كه : لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها « 3 » و فرمود كه : لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ « 4 » و فرمود پيغمبر عليه السّلام : « بعثت بالحنيفية السمحة السهلة » « 5 » . پس چنان كه تفريط جفاست ، افراط نيز غلوّ و باطل است ، و رحمت خداى تعالى وسيع است ، اقتضا مىكند اوساط و آسان را ، آيا نظر نمىكنى به سوى قول خداى تعالى كه : يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ « 6 » .

--> ( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 268 و 382 . ( 2 ) . اصل : - و لا يتعرّضا لتشديد غال يعنى . ( 3 ) . بقره / 286 . ( 4 ) . مائده / 77 . ( 5 ) . بحار الأنوار ، ج 68 ، ص 319 ؛ ج 69 ، ص 42 و ج 72 ، ص 234 ؛ و مسند احمد بن حنبل ، ج 5 ، ص 266 ؛ ج 6 ، ص 116 و 233 . ( 6 ) . بقره / 185 .